Boeren komen van zuid?
Jarenlang wordt
het verhaal verteld dat in zuid Rotterdam ongeschoolde boeren wonen uit
Brabant en Zeeland die naar Rotterdam verhuisden vanwege het werk in de
haven. Iedereen is zich bewust van dit feit en vertelt het door. Alleen
is dit wel een feit?
In een onderzoek
dat gedaan is naar de geschiedenis van de Dordtselaan, door I.M.
Vollaard, geschiedenisstudente aan de Erasmus Universiteit, komt naar
voren dat in de Dordtselaan 54,6% van de bewoners van de Dordtselaan in
1939 uit Rotterdam zelf afkomstig waren en slechts 9,1% was afkomstig
uit Brabant en Zeeland.
Als
de migratiegeschiedenis van deze bewoners bekijkt valt op dat de
bewoners afkomstig uit Rotterdam voor het merendeel hebben gewoond op
verschillende plaatsen en op het moment dat de carrière van de
kostwinner op zijn top was, rond zijn 45-50ste levensjaar, men zich vestigde op de Dordtselaan.
Om verder in te gaan op de carrière en het beroep van de bewoners uit
1939. Deze mensen waren middenklasse met de daarbij behorende beroepen.
Enkele voorbeelden zijn koopman, onderwijzer, apotheker en klerk. 86,4%
van de bewoners had een niet-haven gerelateerde baan. Slechts 13,6%
werkte als schipper, dokwerker, machinist op een graanzuiger enz. in de
haven.
Deze uitkomsten
van het onderzoek naar de bewoners van de Dordtselaan in 1939 geeft een
ander beeld dan altijd wordt aangenomen. In Zuid wonen dus niet van
oudsher ongeschoolde arbeidsmigranten, maar geschoolde mensen en zelfs
voornamelijk Rotterdammers. Deze mensen waren trots om te wonen in de
Dordtselaan die zoveel allure en status met zich mee bracht.
De vraag is hoe
het komt dat mensen als ze het fabeltje horen over Rotterdam Zuid het
aannemen voor waar. Daarom nu een blik in de Dordtselaan die de
werkelijke geschiedenis zichtbaar maakt.
De opzet van de
Dordtselaan was al in 1900 duidelijk. Het werd geen reguliere straat
maar een laan die het zuiden van Rotterdam en het noorden van Rotterdam
met elkaar verbindt. De laan moest allure uitstralen. Deze allure werd
gerealiseerd door een brede middenberm met gras en aan beide zijden van
de weg grote bomen te plaatsen.

De eerste woningen werden rond 1920
opgeleverd. Dat deze laan in trek was bij de middenklasse komt door de
allure die deze laan te danken heeft aan de middenberm en de gebruikte
architectuur.
De woningen die op de Dordtselaan
gebouwd zijn, zijn een combinatie van alkoofwoningen en portiekwoningen.
Alkoofwoningen waren woningen waar alles in één kamer plaatsvond en
waar een bedstee diende als slaapkamer. Portiekwoningen zijn woningen
waarbij iedere bewoner vaak één verdieping heeft van het pand maar alle
bewoners delen de voordeur aan de straatzijde.
Er is gekozen voor een combinatie van
deze twee type woningen omdat de alkoofwoningen, die in het
bestemmingsplan gepland waren, eigenlijk al een beetje gedateerd waren
en door deze zo ver mogelijk te veranderen in portiekwoningen kwam er
een variant op de bekende Haagse portiekwoning. Het allereerste ontwerp
voor dit nieuwe type woningen is gemaakt door de bekende architect Van
den Broek. Vervolgens hebben andere architecten er voor de verschillende
woonblokken hun eigen variant op gemaakt.

De Dordtselaan was ontworpen in het begin van de 20ste
eeuw met de visie om de verbinding te worden van Rotterdam Noord en
Rotterdam Zuid. Al in het bestemmingsplan is er rekening gehouden met de
allure die deze laan moest krijgen. Bekende architecten werden in de
arm genomen om deze laan aan te kleden met hun woningen. De Dordtselaan
werd dan ook met trots bewoond door de gegoede middenklasse.
Tot zo ver de terugblik naar het verleden. Tegenwoordig kent de Dordtselaan meer dan zeventig nationaliteiten. Juist deze diversiteit en de komst vanhet Studentenkwartier maakt de Dordtselaan een heel leuke plek om te wonen, te werken en te ontdekken hoe een wereldstad als Rotterdam zicht ontwikkelt.